The Edges of Fiction - 9781509530458

Tym, co odróżnia fikcję od zwykłego doświadczenia, nie jest brak realności, ale nadmiar racjonalności – tak brzmiała teza Poetyki Arystotelesa. Racjonalność fikcji polega na tym, że pozory są odwrócone. Fikcja wywraca zwykły bieg wydarzeń, które następują jeden po drugim, chcąc pokazać, jak powstaje nieoczekiwane, szczęście przekształca się w nieszczęście, a niewiedza w wiedzę. Ranciere twierdzi, że w epoce nowożytnej ta fikcyjna racjonalność została rozwinięta w nowy sposób. Nauki społeczne rozszerzyły model związku przyczynowego na wszystkie sfery ludzkiego działania, starając się pokazać nam, w jaki sposób przyczyny wywołują swoje skutki poprzez odwrócenie pozorów i oczekiwań. Literatura poszła inną drogą. Zamiast demokratyzować fikcyjną racjonalność, włączając w nią wszelką działalność człowieka w świat racjonalnej wiedzy, zniszczyła jej zasady, znosząc granice otaczające rzeczywistość właściwą fikcji. Dopasował się do rytmu codziennego życia i zgłębił moc przypadkowego momentu, w którym skondensowane jest całe życie. Zarówno w jawnych fikcjach literackich, jak i niewypowiedzianych fikcjach polityki, nauk społecznych czy dziennikarstwa, główne pytanie jest takie samo: jak konstruować dostrzegalne formy wspólnego świata. Od Stendhala do Joao Guimaraesa Rosy i od Marksa do Sebalda, poprzez Balzaca, Poe, Maupassanta, Prousta, Rilkego, Conrada, Auerbacha, Faulknera i kilku innych, ta książka bada te konstrukcje i rzuca nowe światło na konstytutywny ruch współczesnej fikcji, ruch, który przesunął środek ciężkości z tradycyjnego rdzenia w stronę krawędzi, w których fikcja zostaje skonfrontowana z możliwym unieważnieniem.