Speech Act Theory and Pragmatics - 9789027710437

badaniu języka, jak w każdym innym systematycznym badaniu, nie ma neutralnej terminologii. Każdy termin techniczny jest wyrazem założeń i teoretycznych założeń jego użytkowników, dlatego w tym wstępie chcemy wyjaśnić niektóre kwestie, które otaczają założenia stojące za użyciem dwóch terminów: akty mowy i pragmatyka. Pojęcie aktu mowy jest dość dobrze poznane. Teoria aktów mowy wychodzi z założenia, że minimalną jednostką komunikacji międzyludzkiej nie jest zdanie czy inne wyrażenie, lecz dokonanie pewnego rodzaju czynności, jak wypowiadanie się, zadawanie pytań, wydawanie poleceń, opisywanie, wyjaśnianie, przepraszanie, dziękowanie, gratulacje itp. Charakterystyczne jest, że mówca wykonuje jedną lub więcej z tych czynności, wypowiadając zdanie lub zdania, ale samego aktu nie należy mylić ze zdaniem lub innym wyrażeniem wypowiedzianym podczas jego wykonywania. Tego typu akty, jak te przedstawione powyżej, nazywane są za Austinem aktami illokucyjnymi i są zwykle przeciwstawiane w literaturze pewnym innym typom aktów, takim jak akty perlokucyjne i akty zdaniowe. Akty perlokucyjne mają związek z wpływem, jaki nasze wypowiedzi wywierają na słuchaczy, wykraczającym poza zrozumienie wypowiedzi przez słuchacza. Akty takie jak przekonywanie, przekonywanie, irytowanie, zabawianie i straszenie są przypadkami aktów perlokucyjnych.