The Devil We Knew - 9780195093773

Pod koniec lat pięćdziesiątych Waszyngtonem kierował strach przed komunistyczną działalnością wywrotową: widział rękę Kremla stojącą za wydarzeniami w kraju i na całym świecie. FBI miało obsesję na punkcie zagrożenia, jakie stanowi amerykańska partia komunistyczna, a jednak liczba członków tej partii spadła tak nisko, pisze HW Brands, że zmieściłaby się w sali gimnastycznej liceum, a była tak mocno zinfiltrowana, że J. Edgar Hoover faktycznie rozważał wykorzystanie swoich informatorów jako bloku wyborczego do przejęcia partii. Za granicą zaabsorbowanie komunizmem skłoniło Biały Dom do pomocy w obaleniu demokratycznie wybranych rządów w Gwatemali i Iranie i zastąpieniu ich dyktaturami. Ale do tego czasu zimna wojna już dawno zaślepiła Amerykanów na ironię ich walki z komunizmem. W Diabeł, którego znaliśmy, Brands przedstawia dowcipną, wnikliwą historię amerykańskich doświadczeń zimnej wojny, od utworzenia CIA przez Trumana po utworzenie SDI przez Ronalda Reagana. Brands napisał wiele cenionych prac na temat Ameryki XX wieku, tutaj wykorzystuje swoje doświadczenie w formie nienagannej wiedzy i wyjątkowej werwy. Krytycznie spogląda na strategiczne koncepcje (i błędne przekonania), które skłoniły niegdyś izolacjonistyczny naród do kontynuowania wojny z komunizmem w najbardziej odległych miejscach na Ziemi. Zanim Eisenhower odszedł ze stanowiska, Stany Zjednoczone walczyły z komunizmem, wspierając dyktatorów od Iranu po Wietnam Południowy, od Ameryki Łacińskiej po Bliski Wschód, angażując się jednocześnie w tajne operacje na całym świecie. Brands nie przeprasza za zachowanie komunistów, ale zręcznie ilustruje napięty sposób myślenia, który doprowadził Waszyngton do przeznaczenia poważnie nieproporcjonalnych zasobów (w tym dziesiątek tysięcy ofiar w Korei i Wietnamie) na wątpliwe cele. Wnikliwie analizuje zmieniającą się politykę każdej administracji, od żonglerki Nixona (rozmowy SALT z Moskwą, nowe stosunki z komunistycznymi Chinami i bombardowanie Wietnamu Północnego), przez zamieszanie Cartera po laserowe grzechotanie Reagana. Równie ważne jest jego wnikliwe, często zabawne spojrzenie na to, jak walka antyradziecka była wykorzystywana przez polityków, przemysłowców i agencje rządowe. Wplata zręczne szkice postaci takich jak Barry Goldwater i Henry Jackson (który zdobył miejsce w Senacie dzięki obietnicy: Wiele zakładów przejdzie z czasów pokoju na pełną produkcję obronną). Widzimy, jak John F. Kennedy wygłasza wymowne przemówienie w 1957 r., broniąc rosnących sił nacjonalistycznych w Algierii i Wietnamie, widzimy go także w Białym Domu kilka lat później, nakazującego ogromne zwiększenie zaangażowania amerykańskich wojsk w Sajgonie. Książka obejmuje ekonomię i psychologię zimnej wojny, pokazując, w jaki sposób konfrontacja stworzyła własne elektoraty w prywatnym przemyśle i życiu publicznym. Ostatecznie Amerykanie ogłosili zwycięstwo w zimnej wojnie, ale relacja Brandsa daje nam powód do złagodzenia uroczystości. Co najbardziej przewrotne, pisze, wezwanie do broni przeciwko komunizmowi spowodowało, że amerykańscy przywódcy podważyli zasady, które stanowiły najlepszy argument ich kraju przeciwko komunizmowi. Ta dalekosiężna historia jasno pokazuje, że zimna wojna oznaczała jednocześnie znacznie więcej i znacznie mniej, niż sobie wówczas wyobrażaliśmy.