Ramon Llulls New Rhetoric - 9781880393031

Współczesne historie kultury średniowiecznej często bez zastrzeżeń stwierdzają, że ustne korzystanie z publicznej elokwencji w europejskim średniowieczu ograniczało się do głoszenia kazań przez duchowieństwo. Klasyczna sztuka retoryki przetrwała rzekomo jedynie jako przedmiot pisany w szkołach. Jednakże w ciągu ostatnich trzydziestu lat wiedza na temat średniowiecznej teorii i praktyki retorycznej ogromnie wzrosła. Historycy i filolodzy szczególną uwagę poświęcili związkom między komunikacją ustną i pisemną w średniowiecznej Europie. Ich badania zaczynają sugerować – co nie jest zaskakujące – że zainteresowanie elokwencją nie ograniczało się do szkół i duchowieństwa. Świeccy urzędnicy dyskutujący na dworach książęcych lub w ratuszach, a także świeccy pragnący rozwijać swoją naukę lub pobożność również kultywowali zainteresowanie retoryką. Biorąc pod uwagę niedostatek dostępnych świadectw, Nowa retoryka majorkańskiego świeckiego teologa i filozofa Ramona Llulla (1232-1316) stanowi wyjątkowe świadectwo nieakademickiej i nieklerykalnej troski o elokwencję. Jego propozycje nowych chrześcijańskich sztuk komunikacji należą do najlepszych dostępnych dowodów pozwalających ocenić rozprzestrzenianie się doktryn retorycznych z krużganków i szkół do sądów, ratuszy i prywatnych kaplic w Europie Zachodniej około 1300 roku. Rosnące zainteresowanie twórczością Llulla i średniowieczem retoryki połączyły siły, aby stworzyć to pierwsze opublikowane wydanie. Pierwsza część na zamówienie pokazuje, jak cały program Llulla próbuje skorelować kategorie etyczne, metafizyczne i językowe w jeden system anzelmowskiej słuszności. Następna część poświęcona pięknu mogłaby stanowić niemal kompletną sztukę głoszenia dzięki zawartym w niej krótkim zestawieniu materiałów do kazań. Szeroki wachlarz elementów i technik dyskursywnych, w których Llull poszukuje piękna werbalnego, sprawia, że ta sekcja ma bardzo eklektyczny zakres. Część trzecia, poświęcona wiedzy, próbuje wyjaśnić rozprzestrzenianie się prawidłowej doktryny językowej i retorycznej niemal wyłącznie poprzez Boskie Godności i inne kategorie Wielkiej Sztuki. Ostatnia część poświęcona miłości składa się z dziesięciu przysłów dotyczących mowy miłości, każde objaśnione odpowiednim przykładem.