Honour and the Sword - 9781909930940

Popularność musicalu Hamilton, przedstawiającego śmierć Aleksandra Hamiltona w pojedynku z Aaronem Burrem, ówczesnym wiceprezydentem Stanów Zjednoczonych, ożywiła zainteresowanie pojedynkami, ale też wzbudziła niedowierzanie, że takie zdarzenia mogły w ogóle mieć miejsce. Skąd wziął się ten zwyczaj i dlaczego tak szybko rozprzestrzenił się po całej Europie i obu Amerykach? Pojedynki były kiedyś na porządku dziennym. Premierzy i poeci, artyści i dziennikarze, a nawet niektóre panie wyszły na „polo honoru”. Casanova walczył z polskim szlachcicem w Warszawie, książę Wellington pojedynkował się z angielskim hrabią w Hyde Parku, a rosyjski poeta Puszkin zginął w pojedynku w Petersburgu. Z tym zjawiskiem wiązało się wiele zagadek. Oprócz wykazania się umiejętnością posługiwania się mieczem lub pistoletem pojedynkujący się musiał uciszyć problemy sumienia. Czy pojedynkowanie można pogodzić z przykazaniem nie zabijania bliźniego? Czy fakt, że obie strony kierowały się dżentelmeńskim kodeksem honorowym, sprawił, że pojedynek stał się wyższością wulgarnej bójki? Moralne uzasadnienie pojedynków intrygowało myślicieli i intelektualistów. Doktor Johnson powracał do tej kwestii kilka razy, podczas gdy Rousseau był zdumiony tym pytaniem. Pojedynki dodawały dramatyzmu do przeciętnych powieści czy sztuk teatralnych, ale pojawiały się w teatrze Szekspira, a później w twórczości takich mistrzów jak Walter Scott, Conrad, Czechow i Pirandello. Pojedynki zbyt długo uważano za wstydliwą kwestię poboczną w kulturze zachodniej, lecz przez wieki stanowiły integralną część historii. Joseph Farrell próbuje wyjaśnić, na czym właściwie polegał ten pojedynek i dlaczego ludzie zachowywali się w ten sposób. Badając siły społeczne i kulturowe, które sprzyjały temu, co obecnie wydaje się niezwykłym anachronizmem, śledzi międzynarodową ewolucję pojedynku – i jego licznych przedstawień w literaturze i sztuce – od renesansowych Włoch po całą Europę, w tym Wielką Brytanię, aż po Stany Zjednoczone.