Amedeo Avogadro - 9789027716248

Quantum refert in quae tempora vel optimi cujusque virtus incidet. (Z architrawu na Palatynie.) Historia rozwoju myśli naukowej oferuje kilka przykładów niekonwencjonalnych, kłopotliwych i przedwczesnych przypuszczeń wysuwanych przez nieznanych ludzi. Jedną z nich jest hipoteza molekularna wysunięta przez Amedeo Avogadro w 1811 roku. Kiedy zaproponowano, niewiele zostało to zauważone i szybko popadło w zapomnienie. Choć w ciągu ostatnich stu lat podejmowano liczne próby zidentyfikowania głównych przyczyn zaniedbań i obojętności, jakie otaczały hipotezę molekularną, niewiele wysiłku poświęcono ukazaniu, jak okoliczności historyczne i osobowość Avogadra utrudniały akceptację tych koncepcji zaproponował. Po pół wieku intensywnej działalności naukowej zmarł Avogadro, równie mało znany we Włoszech, jak i za granicą. Miał niewielu bliskich przyjaciół, a jego życie osobiste skupiało się na dużej rodzinie i pracy. Poza tym ograniczonym kręgiem unikał zaangażowania społecznego i kontaktów intelektualnych. Do takiej postawy mogła sprzyjać sytuacja polityczna w Piemoncie, jego rodzinnym kraju, który pozostawał zasadniczo wrogi działalności intelektualnej aż do 1840 r., kiedy to Avogadro miał sześćdziesiąt cztery lata. Jedynym wytchnieniem w Piemoncie był okres krótkotrwałego reżimu napoleońskiego i, co dość niezwykłe, hipoteza molekularna została wymyślona i opublikowana pod samym końcem tego okresu.