Crime in the Art and Antiquities World - 9781441979452

Kradzież, handel i fałszowanie dóbr kultury i obiektów dziedzictwa kulturowego to przestępstwa o szczególnie złożonym charakterze, które często mają konsekwencje międzynarodowe i poważne konsekwencje gospodarcze. W te nielegalne działania zaangażowane są zorganizowane grupy przestępcze różnego rodzaju i pochodzenia. W książce Crime in the Art and Antiquities World opublikowano wkład zarówno badaczy specjalizujących się w nielegalnym handlu dziełami sztuki, jak i przedstawicieli instytucji międzynarodowych zajmujących się zapobieganiem i wykrywaniem przestępstw przeciwko dobrem kulturowym, takich jak Interpol i UNESCO. Niniejsza praca stanowi wyjątkowe i przydatne źródło informacji zarówno dla naukowców, jak i instytucji prywatnych i publicznych. W tym innowacyjnym tomie znajduje się także Aneks z istniejącymi tekstami prawnymi, tj. międzynarodowymi traktatami, konwencjami i uchwałami, które nie były wcześniej dostępne w jednym tomie. Każdy, kto podjął badania lub studia związane z ochroną dziedzictwa kulturowego, odkrywa, że jedną z napotkanych frustracji jest brak łatwego dostępu do różnorodnych instrumentów międzynarodowych istniejących w tej dziedzinie. Od zakończenia drugiej wojny światowej instrumenty te rozpowszechniły się, po pierwsze w odpowiedzi na rosnące uznanie potrzeby wspólnych działań wielonarodowych w celu zapewnienia lepszej ochrony dóbr kultury podczas konfliktów zbrojnych, a także zapewnienia repatriacji dóbr kultury zrabowanych podczas takiego konfliktu. W ten sposób społeczność międzynarodowa zgodziła się w 1954 r. na Konwencję o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego. Konwencję tę, zwykle nazywaną Konwencją haską z 1954 r., można obecnie znaleźć w załączniku do tej książki (załącznik I) wraz z 25 innymi ważnymi i różnorodnymi dokumentami, które naszym zdaniem stanowią rdzeń podstawowych międzynarodowych źródeł odniesienia w tym obszarze tematycznym. Mamy nadzieję, że prezentując te dokumenty w jednym miejscu, czytelnicy będą teraz odczuwać mniej frustracji, a jednocześnie będą mogli skorzystać z możliwości uzupełnienia swojego zrozumienia i interpretacji różnych instrumentów poprzez odwoływanie się do poszczególnych rozdziałów książki poświęconych konkretnemu zagadnieniu lub tematowi. Na przykład rozdział 9 autorstwa Mathew Bogdanosa zawiera pewne specyficzne i czasami dość przygnębiające opisy zastosowania Konwencji haskiej z 1954 r. i jej Protokołów (załączniki II i III) do konfliktu zbrojnego w Iraku. Można także odnieść się do rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ z maja 2003 r. (załącznik VI), wzywającej państwa członkowskie do podjęcia odpowiednich kroków w celu ułatwienia bezpiecznego zwrotu zrabowanych irackich dóbr kultury zabranych z Irackiego Muzeum Narodowego, Biblioteki Narodowej i innych miejsc w Iraku. Wydaje się, że pomimo takich zarzutów międzynarodowy rynek antyków nadal handlował zrabowanym majątkiem w w dużej mierze nieskrępowany sposób, jak wykazał Neil Brodie w rozdziale 7. Odpowiednio, jak wspomniano we wstępie do tej książki, ostatni dokument zawarty w Dodatku (Załącznik 26) to Karta Courmayeura, sformułowana podczas przełomowych międzynarodowych warsztatów na temat ochrony dóbr kulturowych prowadzonych przez Międzynarodową Radę Doradczą Naukowo-Zawodową (ISPAC) w ramach Programu Narodów Zjednoczonych ds. Zapobiegania Przestępczości i Wymiaru Sprawiedliwości w sprawach Karnych w Courmayeur we Włoszech, w czerwcu 1992 r. Karta wspomina o wielu instrumentach zawartych w Załączniku, jednocześnie zapowiadając wiele zmian, które miały miejsce w ciągu następnych dwudziestu lat i których celem było zwalczanie nielegalnego handlu dobrami kultury poprzez współpracę międzynarodową i działania na arenie zapobieganie przestępczości i wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych.